Marek Matusiak z Ośrodka Studiów Wschodnich w rozmowie z Zero.pl jasno stwierdza, że Izrael podejmie szereg działań, by uniemożliwić wejście w życie ewentualnego porozumienia między Stanami Zjednoczonymi a Iranem. Ekspert podkreśla, iż władze w Tel Awiwie nie widzą żadnego interesu w powodzeniu tych rozmów ani jakichkolwiek innych negocjacji dotyczących programu nuklearnego Teheranu. Według niego każde rozwiązanie, które mogłoby przynieść Iranowi stabilizację i ulgę w sankcjach, jest postrzegane jako zagrożenie dla bezpieczeństwa Izraela. Dlatego też izraelskie służby dyplomatyczne i wywiadowcze zamierzają aktywnie wpływać na amerykańską administrację, by ta nie zawierała żadnych wiążących umów z irańskimi władzami.
Spis Treści
Przyczyny izraelskiego sprzeciwu wobec układu
Matusiak wyjaśnia, że niechęć Izraela wynika przede wszystkim z obawy przed wzmocnieniem regionalnej pozycji Iranu. Każdy dokument, który ograniczałby sankcje lub pozwalał na legalny rozwój energetyki jądrowej, zostałby odebrany w Tel Awiwie jako krok w stronę dalszej militaryzacji. Analityk przypomina, że poprzednie porozumienie z 2015 roku również spotkało się z ostrą krytyką izraelskich przywódców, którzy argumentowali, iż umowa nie likwiduje zagrożenia, lecz jedynie je odsuwa w czasie. Podobne stanowisko obowiązuje obecnie, niezależnie od tego, kto aktualnie sprawuje władzę w Waszyngtonie.
Wpływ kryzysu wewnętrznego na pozycję Iranu
Specjalista z OSW zwraca uwagę, że z punktu widzenia Izraela korzystna jest każda sytuacja, która pogrąża Iran w długotrwałym kryzysie gospodarczym i społecznym. Protesty, inflacja oraz konflikty wewnątrz irańskiej elity władzy osłabiają zdolność Teheranu do wspierania sojuszników w regionie, takich jak Hezbollah czy syryjski reżim. Matusiak zaznacza, że izraelscy decydenci nie ukrywają satysfakcji z faktu, iż sankcje i izolacja międzynarodowa utrzymują Iran w stanie ciągłego napięcia. W rezultacie jakiekolwiek rozmowy, które mogłyby przynieść Teheranowi oddech, spotykają się z natychmiastową i zdecydowaną reakcją dyplomacji izraelskiej.
Strategia Tel Awiwu wobec amerykańskich planów
Ekspert opisuje, że Izrael stosuje mieszankę nacisków publicznych i zakulisowych, by przekonać amerykańskich senatorów oraz członków Kongresu do zablokowania ewentualnego porozumienia. Regularne wizyty wysokich rangą urzędników izraelskich w Waszyngtonie, publikacje raportów wywiadowczych oraz kampanie medialne mają na celu utrzymanie tematu irańskiego programu nuklearnego w centrum uwagi amerykańskiej polityki zagranicznej. Matusiak dodaje, że tego typu działania nie są nowością i były stosowane zarówno za administracji demokratycznej, jak i republikańskiej.
Konsekwencje braku porozumienia
Analityk podkreśla, że brak nowego układu oznacza dalsze zaostrzanie sankcji oraz wzrost napięć militarnych w Zatoce Perskiej. Izrael liczy, że przedłużająca się niestabilność wewnętrzna w Iranie ograniczy możliwości Teheranu w zakresie eksportu broni i wspierania grup zbrojnych na Bliskim Wschodzie. Jednocześnie Tel Awiw przygotowuje się na scenariusze, w których Iran zdecyduje się na przyspieszenie prac nad wzbogacaniem uranu, co mogłoby doprowadzić do kolejnej rundy konfrontacji dyplomatycznej lub nawet działań zbrojnych.
Według Matusiaka izraelskie stanowisko pozostaje niezmienne: bezpieczeństwo państwa wymaga, by Iran nie uzyskał żadnych ułatwień ekonomicznych ani politycznych, dopóki nie zrezygnuje całkowicie z ambicji nuklearnych. Dlatego też wszelkie próby powrotu do rozmów są w Tel Awiwie monitorowane z najwyższą uwagą i spotykają się z aktywnym przeciwdziałaniem na wielu poziomach.
Zrodlo: zero.pl
